Jako, że znaczna część drzewostanów Nadleśnictwa została założona na gruntach porolnych – ok. 51 % powierzchni, a blisko 65% składu gatunkowego drzewostanów stanowi sosna pospolita, posiadają one obniżoną odporność na szereg czynników szkodotwórczych, zarówno tych natury biotycznej jak i abiotycznej. Pewne zagrożenie stwarzają choroby wywoływane przez grzyby patogeniczne, głównie hubę korzeniową w drzewostanach na gruntach porolnych oraz opieńkę miodową.

Szkody powodowane przez owady.

W Nadleśnictwie Dwukoły w latach 2014-2023 nie zaobserwowano ognisk gradacyjnych owadów liściożernych. 

Począwszy od 2014 roku odnotowuje się cykliczne szkody w leśnictwie Mostowo spowodowane żerem pędraków uszkadzających systemy korzeniowe drzewek w uprawach. W latach 2014-2023 odnotowano uszkodzenia na powierzchni 39,14 ha. Od 2016 do 2023 roku wykonano poprawki na 4,58 ha upraw leśnych uszkodzonych żerem pędraków. 

Głównym sprawcą wydzielającego się posuszu w drzewostanach sosnowych był kornik ostrozębny, w drzewostanach z udziałem świerka sprawcą wydzielania się posuszu był kornik drukarz, natomiast w drzewostanach dębowych posusz wydzielał się za sprawą opiętków. Z uwagi na znikomy i ciągle zmniejszający się udział świerka w drzewostanach Nadleśnictwa znaczenie gospodarcze szkód wyrządzanych przez kornika drukarza również maleje.

W roku 2018 w leśnictwie Mostowo pojawiły się szkody spowodowane występowaniem kornika ostrozębnego na powierzchni 0,30 ha.  W roku 2019 nastąpiło wzmożenie tych szkód a występowanie kornika ostrozębnego odnotowano na łącznej powierzchni 1,85 ha w leśnictwach: Mostowo, Łomia, Bieżany, Iłowo, Chrapoń i Głęboka co wiązało się z koniecznością pozyskania w użytkach przygodnych 194 m3 drewna zasiedlonego przez tego owada. W 2020 roku szkody powodowane przez kornika ostrozębnego były w dalszym ciągu obecne i objęły kolejne trzy leśnictwa: Krajewo, Narzym i Strzegowo. W 2020 roku odnotowano uszkodzenia spowodowane dzialeniem tego kornika na powierzchni 1,50 ha i pozyskano 594 m3 drewna zasiedlonego. W kolejnych latach szkody powodowane przez kornika ostrozębnego uległy zmniejszeniu i kształtowały się następująco: 2021 – 0,50 ha, 47 m3; 2022- 0,12 ha, 9 m3; 2023 – 0,09 ha, 40 m³.     

Zagrożenia ze strony zwierzyny.   

Aby minimalizować rozmiar szkód od zwierzyny Nadleśnictwo Dwukoły stosuje różnego rodzaju formy zabezpieczeń (grodzenie upraw, zabezpieczanie chemiczne, zabezpieczanie mechaniczne). Jednak mimo ich stosowania zainwentaryzowano uszkodzenia powodowane przez ssaki na łącznej powierzchni w latach: 2014 – 150,04 ha, 2015 – 162,58 ha, 2016 – 153,25 ha, 2017 – 154,09 ha, 2018 – 136,13 ha, 2019 – 131,18 ha, 2020 – 135,04 ha,  2021 – 147,28 ha, 2022 – 144,92 ha oraz w 2023 – 127,60 ha.

Zainwentaryzowane szkody spowodowane były przede wszystkim przez sarnę i jelenia. Znaczny udział stanowią także szkody spowodowane przez łosia, populacja tego gatunku stale wzrasta i w 2023 roku jej liczebność na obszarze Nadleśnictwa została oszacowana na 374 szt.

W tabeli poniżej przedstawiono główne sposoby zabezpieczania upraw leśnych przed zwierzyną:

Uprawa zgryziona przez łosie. (fot. Jaromir Skrzypecki)                    
  

W latach 2014-2023 odnotowano szkody związane z działalnością bobrów w postaci podtopień drzewostanów oraz ścinania drzew na łącznej powierzchni 64,31 ha. Szkody te odnotowano na terenie leśnictw: Wieczfnia, Białuty, Iłowo, Narzym, Szydłowo, Bieżany, Strzegowo oraz Zielona.

Szkody powodowane przez czynniki klimatyczne.

Coraz częściej zdarzają się szkody powodowane przez silnie wiejące wiatry, nie tylko tradycyjnie wiosną i jesienią ale również latem. 

W wyniku działania huraganowych wiatrów na terenie nadleśnictwa w czerwcu 2016 roku wystąpiły uszkodzenia w wyniku których w użytkach przygodnych pozyskano 3223 m3 a w leśnictwie Szydłowo wystąpiła szkoda powierzchniowa na 4,84 ha. W roku 2017 na skutek huraganowego wiatru powstała szkoda powierzchniowa w leśnictwie Krzeczanowo na powierzchni 1,73 ha. W 2021 roku szkody powierzchniowe spowodowane działaniem silnego wiatru odnotowano na pow. 4,46 ha. Na początku roku 2022 w wyniku silnych wiatrów wiejących w styczniu i lutym powstały uszkodzenia o charakterze klęskowym. Powstały szkody powierzchniowe na 56,73 ha a masa pozyskanych wywrotów i złomów wyniosła 85,5 tys. m3 grubizny.

W latach 2015-2019 zarejestrowano wypady w uprawach leśnych  oraz zamieranie drzew w drzewostanach starszych spowodowane suszą na łącznej powierzchni 41,17 ha.

Realizowane zadania z zakresu ochrony lasu to:

• usuwanie na bieżąco wiatrołomów, posuszu;
• zwalczanie szkodliwych owadów i grzybów;
• prowadzenie corocznej kontroli występowania owadów;
• ochronę pożytecznego ptactwa i mrówek przez zakładanie remiz pokarmowych, rozwieszanie budek lęgowych, ochronę mrowisk;
• ochronę drzewostanów przed wywalającymi wiatrami i przed okiścią przez prawidłowe wykonywanie cięć rębnych zgodnie z ustalonymi kierunkami, a cięć przedrębnych w ustalonym terminie i o odpowiedniej intensywności;
• dostosowanie pogłowia zwierzyny płowej do istniejących możliwości łowisk oraz ochronę upraw i młodników przed powodowanymi przez nie szkodami.

Ochrona przeciwpożarowa

Lasy Nadleśnictwa Dwukoły należą do II kategorii zagrożenia pożarowego.
Bardzo ważnym czynnikiem kształtującym zagrożenie pożarowe w poszczególnych porach roku są warunki meteorologiczne, takie jak: opady atmosferyczne, prędkość i kierunek wiatru, natężenie promieniowania słonecznego, temperatury powietrza i wilgotności powietrza. Największe natężenie występowania pożarów występuje wczesną wiosną, z powodu wypalania traw oraz latem, ze względu na wysokie temperatury powietrza i niską wilgotność ściółki. Główną przyczyną powstawania pożarów jest niefrasobliwość ludzi, którzy odwiedzają nasze lasy, wynikająca z nieznajomości lub nieprzestrzegania przepisów przeciwpożarowych. W latach 2014-2023 na terenie Nadleśnictwa Dwukoły odnotowano 36 pożarów o łącznej powierzchni 2,41 ha. W tym okresie w lasach niepaństwowych położonych w granicach zasięgu administracyjnego nadleśnictwa powstało 61 pożarów lasu o łącznej powierzchni 16,02 ha.
System ochrony przeciwpożarowej nadleśnictwa oparty jest na obserwacji lasów z dostrzegalni przeciwpożarowej, lotniczym patrolowaniu lasu oraz patrolach naziemnych. W nadleśnictwie w okresie zagrożenia pożarowego funkcjonuje  punkt alarmowo – dyspozycyjny przy biurze nadleśnictwa,  patrole naziemne uruchamiane są w okresach wysokiego zagrożenia. Sprawne działanie jednostek straży pożarnej i służb leśnych możliwe jest dzięki odpowiednio rozmieszczonej i utrzymanej sieci dróg leśnych oraz punktów czerpania wody.

Dogaszanie pożarzyska (fot. Cezary Sobotka)