Północne obszary dyrekcji wyróżniają się większym urozmaiceniem. Dzięki żyznym glebom polodowcowym oraz wyższym opadom rocznym rozwinęły się tu lasy liściaste i mieszane. Środkowa część RDLP związana jest natomiast z terenami moren czołowych i osadami międzymorenowymi, gdzie przeważają siedliska borowe świeże. W pasie od Miłomłyna do Strzałowa znajdują się największe zwarte kompleksy leśne, takie jak Lasy Taborskie, Puszcza Napiwodzko-Ramucka oraz część Puszczy Piskiej. Obszar ten wyróżnia się także atrakcyjnym krajobrazem, w którym lasy przeplatają się z licznymi jeziorami. Najbardziej na południe wysunięte fragmenty dyrekcji to tereny dawnych rozlewisk polodowcowych, gdzie skład gatunkowy zdominowały sosna i brzoza – drzewa najmniej wymagające pod względem żyzności podłoża.

Klimat

Zróżnicowanie lasów w dużym stopniu wynika także z warunków klimatycznych. Na tym obszarze spotykają się wpływy klimatu kontynentalnego i atlantyckiego, co powoduje, że występują tu zarówno fragmenty drzewostanów borealnych, jak i typowych dla Pomorza. Roczna suma opadów mieści się w granicach od 500 do 634 mm, średnia temperatura powietrza wynosi 7,0–7,7°C, a okres wegetacyjny trwa od 190 do 200 dni.

Gleby i siedliska

Pod względem gatunków dominujących lasy RDLP w Olsztynie można podzielić na trzy części. Na południu, obejmującym Kurpie oraz część Warmii i Mazur, przeważa sosna. W północnej części większe znaczenie mają dąb oraz świerk pospolity, natomiast w zachodnich fragmentach regionu występuje buk. Statystyki pokazują, że sosna jest zdecydowanie najważniejszym gatunkiem, a pozostałe zajmują mniejsze udziały: brzoza około 10%, dąb, klon, wiąz i jesion łącznie 8%, olsza i świerk po 6%, a buk 4%.