Obiekt zlokalizowany w granicach miasta Mława powstał w ramach projektu "Kompleksowa Ochrona Żubra w Polsce", sfinansowany ze środków Lasów Państwowych przy wsparciu  funduszy Unii Europejskiej, w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.

Na powierzchni 10 ha powstała zagroda dla żubrów wraz z infrastrukturą towarzyszącą umożliwiającą bezpieczne obserwowanie żubrów przez osoby odwiedzające.

Żubry mają do dyspozycji warunki zbliżone do naturalnych, zarówno łaki, lasy i zakrzaczenia. Osoby odwiedzające zagrodę mogą podziwiać zwierzęta z platformy i wieży widokowej. Dzięki licznym tablicom edukacyjnym będzie można zapoznać się z biologią gatunku i historią jego restytucji.

W Krajewie realizowa jest bardzo ważna forma ochrony żubra (ex situ), czyli hodowla w zagrodzie.

Do zagrody wsiedlono 4 osobniki (3 żubrzyce - Powilgę, Posmykałę, Poreckę i jednego byka - Pomeranina).

W Polsce żubr podlega ścisłej ochronie gatunkowej. Żubr jest też gatunkiem priorytetowym, wymienionym w Dyrektywie Siedsliskowej co oznacza, że na krajach członkowskich UE ciąży szczególny obowiązek działania na rzecz ochrony tego gatunku.

Nadleśnictwo Dwukoły jest pierwszym nadleśnictwem w Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Olsztynie, które rozszerza zakres swoich działań na rzecz ochrony przyrody o ochronę gatunku, jakim jest żubr.

Obiekt został udostępniony dla odwiedzających 8 marca 2024r.

Zagrodę można zwiedzać bezpłatnie przez cały rok (z wyjatkiem poniedziałków) w godzinach od 8:00 do 16:00 w dni robocze. A w weekendy od 01.04.2026r. w godzinach 10:00 - 18:00.

W trakcie wizyt możliwy będzie udział w zajęciach edukacyjnych prowadzonych przez pracowników Służby Leśnej Nadleśnictwa Dwukoły.

Temat zajęć edukacyjnych realizowany na terenie zagrody to:

"Żubr jako symbol ochrony przyrody w Lasach Państwowych"

• Zapisy na zajęcia edukacyjne koordynowane będą przez edukatora Nadleśnictwa Dwukoły Magdę Borkowską tel. 664 408 953, 23 655 90 29 lub 23 654 10 84, e-mail: magda.borkowska@olsztyn.lasy.gov.pl,

Aby uczestniczyć w zajęciach edukacyjnych należy wypełnić oświadczenie (druk dostępny w załączeniu pod nazwą Oświadczenie zajęcia edukacyjne) i przesłać skan na adres: dwukoly@olsztyn.lasy.gov.pl, po wcześniejszym uzgodnieniu terminu.

Kontakt:

tel. 23 654 10 84 - biuro Nadleśnictwa Dwukoły

tel. 600 314 362 - Kierownik Pokazowej Zagrody Żubrów w Krajewie Pan Jacek Folborski

e-mail: jacek.folborski@olsztyn.lasy.gov.pl

Jak dojechać?

Dojazd od strony Mławy - dzielnica Studzieniec - Krajewo (mapa w załączeniu poniżej).

22 kwietna 2026r. na terenie Miasta Działdowo odbyła się gra plenerowa pt. „Przygoda z żubrami z Krajewa”. 

Termin gry ustalono na Dzień Ziemi, który w roku bieżącym przebiega pod hasłem "„Our Power, Our Planet –nasza moc, nasza planeta”. To święto wspólnej odpowiedzialności za środowisko i dowód, że codzienne działania - także leśników - realnie wpływają na przyszłość Ziemi. Zrównoważona gospodarka leśna opiera się na zasadzie odnawialności lasów, ochrony różnorodności biologicznej (w tym ochrony gatunkowej, której najważniejszym symbolem jest właśnie żubr) i odpowiedzialności międzypokoleniowej, co bezpośrednio wpisuje się w przesłanie "Naszej mocy dla planety".
Udział w grze plenerowej wzięło 5 szkół z terenu powiatu działdowskiego. Każda z drużyn określona została imieniem poszczególnych żubrów z Pokazowej Zagrody Żubrów w Krajewie.
Uczestnicy mieli okazję na spotkanie z najwybitniejszym specjalistą żubrowym w kraju – Panią prof. dr hab. Wandą Olech (prezes Stowarzyszenia Miłośników Żubrów), która opowiedziała o historii reintrodukcji tego gatunku.

Gra plenerowa polegała na dotarciu uczestników do wszystkich przygotowanych punktów edukacyjnych, które zlokalizowano na terenie miasta. W każdym miejscu czekała na uczestników nie tylko porcja informacji, ale również zadania do wykonania. Po zebraniu całej punktacji z 6 stacji wyniki wyglądają następująco:
I miejsce drużyna Pomeranina- Szkoła Podstawowa nr 2 w Działdowie.
II miejsce drużyna Pokrajewki - Szkoła Podstawowa nr 4 im. Jana Pawła II w Działdowie
III miejsce drużyna Powilgi - Zespół Placówek Oświatowych nr 3 Szkoła Podstawowa nr 3 Działdowo.
Ponadto udział wzięła również drużyna Potupajki Szkoła Podstawowa im. Ewy Szelburg- Zarembiny w Płośnicy oraz drużyna Podwukolinki Szkoła Podstawowa nr 1 im. Króla Władysława Jagiełły w Działdowie.
Gra plenerowa miała za zadanie rozpowszechnienie wiedzy na temat żubra – symbolu ochrony przyrody w Polsce oraz aktywizowaniu uczestników do ruchu na świeżym powietrzu.
Wydarzenie zorganizowane zostało we współpracy z Miejską Biblioteką Publiczną w Działdowie.
Dziękujemy za udział wszystkim uczestnikom !

13 września 2025r. grupa młodzieży, która przybyła na zajęcia edukacyjne z Miejskiej Biblioteki Publicznej w Działdowie okazała się 100-tysięcznym odwiedzającym Pokazową Zagrodę Żubrów w Krajewie.
W trakcie odwiedzin uczestnicy wzięli udział w zajęciach edukacyjnych pt. „Żubr jako symbol ochrony przyrody w Lasach Państwowych”, w trakcie których dowiedzieli się wielu ciekawostek na temat ochrony żubra, biologii gatunku oraz historii restytucji żubra w Polsce.
Wystarczyło niespełna półtora roku od udostępnienia obiektu, które miało miejsce
8 marca roku 2024, aby zagrodę odwiedziła tak znaczna liczba osób.
Wydarzenie to wpisuje się w historię zagrody i zasłużyło na wyróżnienie odwiedzających medalem. Uczestnikom przekazano również książki do Miejskiej Biblioteki Publicznej w Działdowie o tematyce przyrodniczej oraz związanej z historią Lasów Państwowych.
Wydarzenie zostało uwiecznione wpisem do Księgi Pamiątkowej Pokazowej Zagrody Żubrów w Krajewie.

W sobotę 13 września 2025r. na terenie Pokazowej Zagrody Żubrów w Krajewie odbyło się oficjalne wręczenie certyfikatów dla laureatów konkursu na imiona dla cieląt urodzonych wiosną 2025r.
Przypominamy, że spośród przesłanych zgłoszeń jury powołane przez Nadleśniczego Nadleśnictwa Dwukoły podjęło następującą decyzję:
- cieliczka urodzona 17.05.2025r. o nr rodowodowym 16621 (matka Powilga, ojciec Pomeranin) otrzymała imię – POKRAJEWKA,
- cieliczka urodzona 21.05.2025r. o nr rodowodowym 16622 (matka Porecka, ojciec Pomeranin) otrzymała imię – POTUPAJKA,
- cieliczka urodzona 20.06.2025r. o nr rodowodowym 16623 (matka Posmykała, ojciec Pomeranin) otrzymała imię – PODWUKOLINKA.
Pokazowa Zagroda Żubrów w Krajewie zlokalizowana jest w granicach miasta Mława, powstała w ramach projektu "Kompleksowa Ochrona Żubra w Polsce", sfinansowana ze środków Lasów Państwowych przy wsparciu funduszy Unii Europejskiej, w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.
Na powierzchni 10 ha powstał obiekt wraz z infrastrukturą towarzyszącą umożliwiającą bezpieczne obserwowanie żubrów przez osoby odwiedzające.
W grudniu 2023r. do zagrody wsiedlono 4 osobniki (3 żubrzyce - Powilgę, Posmykałę, Poreckę i jednego byka - Pomeranina).
Obiekt został udostępniony dla odwiedzających 8 marca 2024r.

Do jednostki Nadleśnictwa Dwukoły wpłynęło 81 zgłoszeń.

Jury powołane przez Nadleśniczego Nadleśnictwa Dwukoły podjęło następującą decyzję:

🦬Cieliczka urodzona 17.05.2025r. o nr rodowodowym 16621 (matka Powilga, ojciec Pomeranin) otrzymała imię - POKRAJEWKA. Zgłoszenie Pani Teresy Wdowiak 👏

🦬Cieliczka urodzona 21.05.2025r. o nr rodowodowym 16622 (matka Porecka, ojciec Pomeranin) otrzymała imię - POTUPAJKA. Zgłoszenie Pani Mileny Matuszewskiej 👏

🦬Cieliczka urodzona 20.06.2025r. o nr rodowodowym 16623 (matka Posmykała, ojciec Pomeranin) otrzymała imię - PODWUKOLINKA. Zgłoszenie Pani Katarzyny Zuzelskiej 👏

Serdecznie gratulujemy!

Z laureatami konkursu zostanie nawiązany kontakt telefoniczny oraz mailowy w celu ustalenia terminu odbioru nagród 🎁

Dziękujemy wszystkim za udział w konkursie.

Zapraszamy do wzięcia udziału w Konkursie !

     W czwartym dniu wizyty w Mławie przedstawiciele czterech miast partnerskich Mławy: Franconville (Francja), Krivej Palanki (Macedonia Północna), Raseiniai (Litwa) i Viernheim (Niemcy) odwiedzili naszą zagrodę.

Gości na terenie zagrody przywitał Nadleśniczy Nadleśnictwa Dwukoły Jaromir Skrzypecki. Nadleśniczy przedstawił  historię powstania zagrody żubrów w Krajewie, oraz jej znaczenie w projekcie „Kompleksowej ochrony Żubra w Polsce”. Kierownik Pokazowej Zagrody Żubrów w Krajewie Jacek Folborski oprowadził gości po zagrodzie, objaśniając szczegóły hodowli żubrów.

Na zakończenie pobytu w zagrodzie goście wyrazili swoje podziękowanie gromkimi brawami. 

Na pamiątkę  wizyty   goście  otrzymali pocztówki z sylwetkami naszych żubrów.

Zapraszamy do kolejnych odwiedzin w Pokazowej Zagrodzie Żubrów w Krajewie.

Zakończył się okres wycieleń w Pokazowej Zagrodzie Żubrów w Krajewie. Do dwóch cieląt urodzonych 17 maja (matka POWILGA) oraz 21 maja (matka PORECKA) dołączyła cieliczka urodzona 20 czerwca (matka POSMYKAŁA). Ojcem wszystkich cieląt jest byk z naszej zagrody POMERANIN. Cieliczki szturmem podbiły serca całej załogi Nadleśnictwa oraz wszystkich odwiedzających. Ich radosne harce i zabawy wywołują podziw gości zagrody. Obfitość pokarmu u żubrzych matek  skutkuje bardzo szybkim wzrostem cieląt, a ich rozbrykany charakter świadczy o dobrym zdrowiu i silnej kondycji fizycznej.

W dniu 17 czerwca skończyła się izolacja byka i wrócił on do stada.

Krowa POSMYKAŁA 21 czerwca przedstawiła nowo narodzone ciele stadu i odwiedzającym zagrodę.

Zwierzęta zaczynają wracać do dawnego rytmu dobowego karmienia i coraz częściej możemy je oglądać przy paśniku.

Nasze nowo narodzone cieliczki nie mają jeszcze imion i wkrótce zostanie ogłoszony konkurs na imiona dla małych żubrzątek. Zdamy się na inwencję sympatyków naszego stada w doborze imion.

W sobotę 14 czerwca zorganizowane przez Nadleśnictwo Dwukoły warsztaty przyrodniczo-edukacyjne pt. „Dzień w Zagrodzie - o żubrach i nie tylko” przyciągnęły wielu uczestników.
Odwiedzający mieli okazję w towarzystwie leśnych przewodników poznać zasady funkcjonowania zagrody i opieki nad stadem  żubrów, zwiedzić szkółkę leśną i poznać tajniki pracy leśniczego szkółkarza.

Zainteresowani spotkali się z ekspertami i pasjonatami uczestnicząc w wykładach poświęconych problematyce ochrony przyrody, których tematem były żubry, wilki i ptaki objęte ochroną strefową.

Stoiska edukacyjno-informacyjne zaprezentowały: Nadleśnictwo Dwukoły, Nadleśnictwo Spychowo, Stowarzyszenie Miłośników Żubrów, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie, Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej, Firma Novago Mława, Technikum Leśne z Zespołu Szkół Technicznych i Ogólnokształcących w Iłowie-Osadzie.

Można było zapoznać się z zasadami wielofunkcyjnej gospodarki leśnej, formami ochrony przyrody, zasadami uzyskiwania odszkodowań za szkody wyrządzone przez zwierzęta podlegające ochronie i zabezpieczania zwierząt domowych i gospodarskich, zasadami racjonalnego gospodarowania odpadami i historią skrywaną przez lasy.

Pod okiem artystów rzeźbiarzy wydobywano  piękno ukryte w drewnie.
Dzieci i młodzież korzystając ze wskazówek artystki malarki utrwalały  zagrodę i jej mieszkańców na płótnie.

Oprócz spotkań z żubrami w sobotę można było podziwiać również sokoły.

Członkowie Polskiego Stowarzyszenia Myślistwa Łuczniczego z Nadleśnictwa Lidzbark prowadzili naukę strzelania z łuku .

Cały dzień wiele innych atrakcji towarzyszyło najmłodszym gościom.

Strudzeni uczestnicy wycieczek, spacerów i wykładów z radością regenerowali siły kosztując przysmaki przygotowane przez koła gospodyń wiejskich.

Kulminacyjnym punktem dnia było wręczenie nagród laureatom konkursu fotograficznego „Żubr w Obiektywie”. Nagrody ufundowane zostały przez Urząd Miasta Mława, firmę Novago oraz Nadleśnictwo Dwukoły.

Radosnym nastrojom uczestników towarzyszyła piękna słoneczna pogoda.

Konkurs organizowany przez Nadleśnictwo Dwukoły objęty Patronatem Burmistrza Miasta Mława pod hasłem „Żubr w obiektywie” został zakończony zgodnie z regulaminem konkursu 9 czerwca 2025r.
W konkursie wzięło udział 11 osób amatorsko zajmujących się fotografią, które łącznie zgłosiły do konkursu 48 fotografii.
Laureaci zostali wyłonieni na podstawie decyzji jury, które powołane zostało w składzie: przedstawiciel Urzędu Miasta Mława, doświadczony fotograf oraz przedstawiciel Nadleśnictwa Dwukoły.
Osoby, których fotografie zostały nagrodzone to:
I miejsce fot. pt. „Żubrowa panienka” autorstwa Kamila Kozłowskiego,
II miejsce fot. pt. „Oko w oko” autorstwa Mateusza Serafina,
III miejsce fot. pt. „Spotkanie z żubrem – symbolem dzikiej natury Europy” autorstwa Jolanty Staśczak-Kwiatkowskiej
Wyróżnienia zostały przyznane dla Maji Śledzińskiej fot. pt. „Na zielonym lunchu” oraz dla Nikoli Nitek fot. pt. „Spotkanie z Królem Puszczy”.
Wręczenie nagród odbędzie się 14 czerwca 2025r. o godzinie 17:00 – wiata rekreacyjna na terenie Pokazowej Zagrody Żubrów w Krajewie.

Harmonogram godzinowy wydarzenia pt. „Dzień w Zagrodzie – o żubrach i nie tylko” :

Data wydarzenia 14 czerwca 2025r. godz. 12:00 – 18:00

Lokalizacja wydarzenia Pokazowa Zagroda Żubrów w Krajewie

Wykłady (tematy) wiata nr 1:

1. godz. 13:00 – 13:30 Prof. dr hab. Wanda Olech-Piasecka Katedra Genetyki i Ochrony Zwierząt Wydziału Hodowli, Bioinżynierii i Ochrony Zwierząt Szkoła Główna Gospodarstwa Leśnego pt. „Rola Lasów Państwowych w restytucji żubra dawniej i obecnie”.

2. godz. 14:00 – 14:30 Dr hab. Wojciech Bielecki Profesor Uczelni Katedra Patologii i Diagnostyki Weterynaryjnej szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego pt. „Jak zapewnić dobrostan dzikich zwierząt w kontekście współczesnych zagrożeń”.

3. godz. 15:00 – 15:30 Dr Krzysztof Żoch Nadleśnictwo Borki pt. „Opieka leśników nad stadem żubrów w Puszczy Boreckiej”.

4. godz. 15:45 – 16:15 starszy specjalista ds. komunikacji społecznej i promocji Nadleśnictwa Spychowo Adam Gełdon pt. „O wilku słów kilka”.

Zajęcia edukacyjne z przewodnikiem/edukatorem (zbiórka przed kancelarią nr 16):

1. „Tajniki pracy leśniczego szkółkarza” teren Szkółki Leśnej w Krajewie godz. 12:00 oraz 16:30 (czas trwania zajęć około 1 h).
2. „Ciekawostki o funkcjonowaniu zagrody i opiece nad stadem żubrów” godz. 12:00 oraz 16:30 (czas trwania zajęć około 1 h).

Stoiska edukacyjno-informacyjne:

1. Nadleśnictwo Dwukoły - Wielofunkcyjna gospodarka leśna na przykładzie jednostki N. Dwukoły - ochrony przyrody, znaczenia surowca drzewnego, społeczne funkcje lasu (stoisko nr 6).

2. Stowarzyszenie Miłośników Żubrów - Ochrona gatunkowa – żubr (stoisko nr 7).

3. Nadleśnictwo Spychowo - Ochrona gatunkowa – wilk (stoisko nr 8).

4. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie - Powierzchniowa forma ochrona przyrody – rezerwaty przyrody, Punkt konsultacyjny dotyczący odszkodowań i zabezpieczania zwierząt domowych i gospodarskich (stoisko nr 9).

5. Polskie Stowarzyszenie Myślistwa Łuczniczego, Nadleśnictwo Lidzbark – Nauka strzelania z łuku bloczkowego (stoisko nr 5).

6. Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej – Pozycja Mławska 1939r. na terenie Nadleśnictwa Dwukoły (stoisko nr 11).

7. Firma Novago Mława - Racjonalne gospodarowanie odpadami (stoisko nr 12).

8. Nadleśnictwo Spychowo - Pokaz ptaków drapieżnych (stoisko nr 4).

9. Warsztaty rzeźbiarskie pod opieką Mariusza Borowego oraz Łukasza Zabłockiego (stoisko nr 2).

10. Warsztaty malarskie pt. „Niezwykli mieszkańcy i ich otoczenie” pod opieką mgr Joanny Rodowicz (stoisko nr 3).

11. Technikum Leśne Zespół Szkół Technicznych i Ogólnokształcących Iłowo-Osada – Nauka leśnictwa przez zabawę (stoisko nr 10).

12. Koła Gospodyń Wiejskich (Szydłówek, Brodowo, Białuty, Dolina Mławki) – lokalne przysmaki (stoisko nr 13).

13. Gry i zabawy dla najmłodszych (stoisko nr 14).

Godz. 17:00 Wręczenie nagród laureatom konkursu pt. „Żubr w obiektywie” (wiata nr 1).

Godz. 18:00 zakończenie.

Wydarzenie nie ma charakteru imprezy masowej.

Z uwagi na miejsce organizator zastrzega sobie możliwość ograniczenia liczby osób przebywających w danym momencie na terenie Pokazowej Zagrody Żubrów w Krajewie.

Obowiązują zapisy na wykłady oraz zajęcia z przewodnikiem – do dnia 12.06.2025r. pod nr 664 408 953

Informujemy, że w pobliżu Pokazowej Zagrody Żubrów w Krajewie realizujemy nową inwestycję – przestrzeń rekreacyjno-wypoczynkową. Prace prowadzone są na terenie Lasu Mławskiego i stanowią część działań związanych z rozwojem jego infrastruktury turystycznej, jako że las ten pełni funkcję społeczną o podwyższonym znaczeniu.

Teren objęty inwestycją to popularne miejsce wśród mieszkańców i turystów – położone w otoczeniu lasu, w bezpośrednim sąsiedztwie malowniczego jeziorka. Celem projektu jest stworzenie komfortowej i estetycznej przestrzeni do wypoczynku, kontaktu z naturą oraz edukacji przyrodniczej, z zachowaniem równowagi między dostępnością lasu a ochroną jego naturalnych walorów.

W ramach inwestycji powstaną m.in. altany, miejsca do odpoczynku oraz ścieżka zdrowia, które będą stanowić uzupełnienie istniejącej infrastruktury Pokazowej Zagrody Żubrów. Dla zapewnienia dobrostanu stada żubrów, lokalizację nowego miejsca rekreacji zaplanowaliśmy w oddaleniu od zagrody po to, by zapewnić żubrom spokój i ograniczyć wpływ obecności ludzi na ich codzienne funkcjonowanie.

Zakończenie prac planujemy na listopad bieżącego roku. Zachęcamy do śledzenia postępów inwestycji oraz już wkrótce do korzystania z nowej przestrzeni leśnego relaksu.

W ostatnich dniach liczba żubrów w zagrodzie zwiększyła się o dwa nowo narodzone cielęta. Matkami cieląt jałóweczek są krowa POWILGA oraz krowa pierwiastka o imieniu PORECKA. Ojcem obu cieląt jest byk z naszej zagrody POMERANIN. Cielęta pierwsze dni życia mają już za sobą co daje nam nadzieję, że będą się szczęśliwie i zdrowo hodowały w naszej zagrodzie.

Czekamy jeszcze na trzecie wycielenie, wstrzymując oddech, bo okres porodów u żubrów przynosi różne nieprzewidziane sytuacje, (https://dwukoly.olsztyn.lasy.gov.pl/aktualnosci/-/asset_publisher/vIGhmEFe37af/content/zbliza-sie-czas-kiedy-na-swiat-przychodza-mlode-zubry). Jesteśmy już za półmetkiem wycieleń i na chwilę obecną cieszymy się sukcesem, na który składa się ciężka praca Leśników i ludzi z którymi współpracujemy, jak naukowcy i lekarze weterynarii.

To dzięki ich zaangażowaniu w restytucję żubra, zwierząt tych co roku przybywa w Polsce.

Żubr jest największym ssakiem żyjącym w polskich lasach. Waga zwierzęcia dochodzi do 550 kg u samic i 800 kg u samców. Okres godowy przypada na koniec lata i początek jesieni. Po ok. 9 miesiącach ciąży samice, które czują, że zbliża się czas rozwiązania, oddalają się na kilka dni od stada, z którym przebywają na co dzień, by w spokoju i samotności wydać na świat cielę. Zazwyczaj zaszywa się głęboko w lesie, a w przypadku zagrody, tak dużej jak ta w Krajewie, szuka najmniej dostępnego miejsca. To charakterystyczne dla żubrów zachowanie jest dla nich bardzo ważne, bo właśnie przez ten czas samica nawiązuje z cielęciem bliską więź.

Krowy mają zazwyczaj jedno cielę. W Księdze Rodowodowej Żubrów odnotowano do tej pory zaledwie 7 przypadków urodzenia bliźniąt. Cielę po urodzeniu może ważyć od 16 do nawet 35 kg. Już w ciągu 30 minut po porodzie potrafi wstać i podążać za samicą.

Nie każda jednak ciąża kończy się happy endem. Podobnie jak u innych gatunków, tak u żubrów, zdarzają się niepowodzenia, tak jak w naszej zagrodzie w zeszłym roku, kiedy nasza najstarsza żubrzyca urodziła zdrowe cielę, ale nie miała mleka i nie mogła go wykarmić. Mimo usilnych prób opiekunów, żubrzyca nie dała sobie odebrać noworodka, by dać nam szansę go wykarmić z butelki. Ostatecznie cielę padło z głodu.

Zdarza się, że płód obumiera i na świat przychodzi martwe cielę. Śmierć może nastąpić również z innych powodów, jak choćby powikłania zdrowotne po porodzie, wady wrodzone, a także losowe wypadki, których nie można wykluczyć, ani ustrzec się przed nimi. Nawet w kontrolowanej przez ludzi zagrodzie, może zdarzyć się przypadkowe stratowanie, a nawet agresywne zachowania pozostałych członków stada.
Żubr to dzikie zwierzę i pewne sytuacje, podobnie jak na wolności, mogą się zdarzyć także w zagrodzie. Choć żyjemy w czasach zaawansowanej technologii i korzystamy z  wyspecjalizowanych metod i sprzętu, tak nie na wszystkie scenariusze możemy się przygotować. 

Śmierć cieląt jest częścią żubrzej codzienności. “Statystycznie co roku ok. 10% cieląt pada niedługo po urodzeniu – najczęściej po 2-7 dniach. Wśród nich są też takie, które rodzą się martwe. Przykładowo w 2023 roku urodziło się w hodowlach zamkniętych na całym świecie 279 żubrów, z czego 33 padło w tym samym roku.” - mówi Małgorzata Bołbot z Białowieskiego Parku Narodowego, Sekretarz Redakcji Księgi Rodowodowej Żubrów. Każda taka sytuacja, mimo jej przykrego charakteru, jest dla naukowców i opiekunów dodatkową porcją wiedzy i doświadczenia, a w efekcie wzbogaca naukę o kolejne ważne wnioski do badań nad biologią tego gatunku.

W czasie prowadzenia cielaków przez krowy, te stają się wyjątkowo czujne, a w przypadku zagrożenia, jak każda samica z młodym, zdeterminowane i agresywne. Nowe pokolenie żubrów rośnie i rozwija się nie tylko pod czujnym okiem matki, ale i całego stada. Gdy pojawi się drapieżnik, wszystkie dorosłe osobniki zbijają się ciasno, stając pomiędzy cielakami a zagrożeniem.

W czasie odchowu młodych, stado żubrów wybitnie potrzebuje spokoju.
Dlatego gorąco apelujemy do odwiedzających żubrze zagrody, czy wybiegi w ośrodkach zamkniętych o zachowanie ciszy i rozwagi, szczególnie gdy przychodzi okres wycieleń. Przypominamy, że w przypadku wędrówek po lasach, gdzie żyją wolnościowe stada żubrów, bezpieczna odległość od zwierzęcia to minimum 50 metrów. Pamiętajmy o tym dla swojego i ich bezpieczeństwa. 

Zobacz, gdzie można spotkać żubry na wolności:

Artykuł z Tygodnika Ciechanowskiego z dnia 19.03.2024r.

Artykuł z Tygodnika Ciechanowskiego z dnia 18.06.2024r.